Foto archief Frits: Heilige in miênen hieëmel zoonger bleûmkes.

Van broeder Fabius, toendertiêd opperbroêder vanne broêdersschoeël, haaj ich ’n mariabieëldj gekrieëge. Komplieët met zoeën drejhookig schaepke waaje inne hook van twieë moore kosj ophânge en ’t gipse bieëldje op kosj zette. Ich haaj det verdeendj met ’t kafte vanne schoeëlbeûk, waat toendertiêd in zwang woor um de beûk langer dan ein schoeëljaor deenst te laote doon. Beûk woore deûr, dus dao moszje zunig op zeen.

De mieëst hèndjige jungskes (ich haaj toen nog twieë hang) mochte nao schoeëltiêd naobliêve um te kafte. Det waas ’n hieël ieër ajje daovör gesillektieërdj woeërtj. Allewiel kiekdje dao ângers tieëgenaan. Mer ’t hooftj ouch neet mieër, want leptops hooje neet te kafte. Mer aevegood, ich krieëg ’n mariabieëldj en det krieëg ’n prommenênte plaats op miên zölderkaemerke. ’t Woor oeteindelik ’t ieërste attrebuut waat ich zéllef verdeendj haaj, nondedju! Gruuëts woor ich. En dan kwoom de meimaondj. Towgewiedj aan de heilige maagd Maria, en in alle kêrreke, Moêzelkepèl en nisse in moore woeë ’n bieëldj van eur stong, woeërte bloome nieërgezatte en österkes gebaedj ter ieëre van dieës maagd di-j doeër d’n heilige Geest te graze genoeëme woor. Êrreme Sint Joeëzef! Mer inne meimaond moszje ter ieëre van slivvevrawke bloome gaon plökke um in ’n vaeske vuur ’t bieëldje te zette. En waat zoeë schoeën waas indertiêd: oeëverâl naeve de boetewieëge, aan de rèndj vanne akkers en vêldje vongdje zoeëmerbloome, zoeëvöl ajje woeëtj hebbe. Blaw koeërebloome, roeëj klaproeëze, pinksterbloome, hazeklieë, sluuëtelbloome, serél, knuipkes, zeutemeikes, klieëbloome. En oet de eige hoeëf plökdje ge kernieëlkes, kêrk-roeëze en de léste töllepe. Ammaol um slivvevraw te ieëre. ‘nen Allike maondj lang.  En inne statterkêrrek woortj alle aovendje österke-baeje met de litteni-j van Maria beej ’t opgetuûgdj maria-altaor, woeëtj börzje vanne börrendje kerskes. En laotj os ieërlik zeen: as wécht vongdje det ammaol verrékkes schoeën en dieëdje gaer aan mej. En ge zongtj kejhaard mej ”Oh moehoedermaagd, die Jeeheezus draagt, zo heerlijk aan te schouhouwen”. (Gleûrder of pin-up-girl?)

Mer ti-jje zeen verângerdj en ’t geluif hieët lieelik naogelaote. Ve hebbe gein bieëldje mieër inne kamer staon woeë ve bloome vuur nieër zette. En waat völ erger es: Woeë kujje nog inne boeteni-jje ‘ne êrm vôl vêldjbloome plökke? In ‘ne koeëren-akker zeeje gein koeërebloome mieër. En tösse de meîs gruuëtj al hieël niks ângers asze d’r geine wiet tösse poeëte. Wieëgkânte waere kort geméjdj, dus gein klaproeëze, knuipkes en sluuëtelbloome mieër. Ajje d’r oonger ’t wândele e paar zeetj, wiezje dao met de veenger nao. “Kiektj dao: ’n klaproeës!” Es det neet schrikkelik?  Oeëti-jje zejje ze “wildje” bloome oet in ‘ne bêrrem of op ‘n taluud. Mer ajje d’r dao ein van dörftj te plökke hejje metein de hieël miljeufidderasie aan eur koont hânge. “Det es neteur! Dao mojje met eur tengels vanaaf bliêve”.

Detter gein heiligebieëldje mieër inne hoêzer staon en detter gein vêldbloome mieër te plökke zeen hieët gein kloeëte met deindânger te make, mer zeen waal verschiênsele van allewiel. Det es neet trök te drèjje, neet te vervânge. Mer de nostalgie, wieëmood, memorie met ‘n wêrrem geveûl blieftj! Det kunne ze os neet aafpakke. Ich heb toês ‘n schaepke met gipse heiligebieëldjes staon. Ich val d’r neet mieër vör oppe kni-jje um te baeje, mer deenk waal aan de gelökkige tiêd toen ve nog koste gluive. “Er was eens….”, zoeë beginne sprookjes.

© Frits Weerts / Bullseye Publishing

Boek Stamtäöfelke kopen
’t Book es te koup beej de bookhândel (Bruna, Primera), de oetgaever Bullseye Publishing en beej Frits zelf (bestelle via e-mail) vör de priês van 24 eurokes.